Fantastyczne zwierzĂŞta: Zbrodnie Grindelwalda - RECENZJA



Druga czêœÌ serii zapowiadana by³a przez twórców jako zdecydowanie mroczniejsza od pierwszej. Mieliœmy w koùcu bli¿ej poznaÌ samego Gellerta Grindelwalda i rzeczywiœcie - film rozpoczyna siê od spektakularnej ucieczki czarnoksiê¿nika z wiêzienia. Mocna scena otwarcia dawa³a nadziejê na prawdziwie trzymaj¹ce w napiêciu widowisko, pe³ne zwrotów akcji, szalonych poœcigów i pokazu magicznych umiejêtnoœci. Niestety, wszystkie te oczekiwania zosta³y przes³oniête przez nagromadzenie w¹tków i postaci, z których - koniec koùców - niewiele wynika.

ŒwiadomoœÌ, ¿e najpotê¿niejszy czarnoksiê¿nik oddycha œwie¿ym powietrzem na wolnoœci, rozpala œwiadomoœÌ czarodziejów na ca³ym œwiecie. Nie omija to tak¿e Wielkiej Brytanii, gdzie Grindelwald mia³ odpowiedzieÌ za swoje okropne zbrodnie. I oto trafiamy do brytyjskiego Ministerstwa Magii, w którym Biuro Aurorów wraz z Theseusem Skamanderem (Callum Turner) próbuje zwerbowaÌ do walki z Gellertem Newta (Eddie Redmayne). Znany nam mi³oœnik magicznych stworzeù, zdaje sobie jednak sprawê z tego, ¿e ministerstwu o wiele bardziej zale¿y na jego kontaktach z Dumbledore'em i odmawia pomocy, twierdz¹c, ¿e "nie staje po którejkolwiek stronie".



Przy okazji ministerialnych scen poznajemy dawn¹ przyjació³kê, a mo¿e nawet szkoln¹ mi³oœÌ Newta - Letê Lestrange (ZoÍ Kravitz). Piêkna, intryguj¹ca kobieta o mrocznej duszy ma poœlubiÌ starszego z braci Skamanderów, co zdaje siê dolewaÌ oliwy do ognia i tak nie³atwej ju¿ relacji miêdzy Newtem i Theseusem.
Nastêpnie mamy wreszcie szansê poznaÌ Albusa Dumbledore'a (Jude Law), który - w przeciwieùstwie do pracowników ministerstwa - przekonuje Newta do zmierzenia siê z Grindelwaldem. W scenach miêdzy bohaterami dostajemy w³aœciwie klasyczny motyw, znany nam z Harry'ego Pottera, w którym Albus wymiguje siê od stawienia czo³a dawnemu kompanowi, nie t³umacz¹c w³aœciwie Newtowi powodów swojego wycofania. Dumbledore wykorzystuje przy tym ca³y swój urok, rzucaj¹c mimochodem kilka komplementów w stronê Skamandera, obdarzaj¹c go kredytem zaufania i oczekuj¹c przy tym tego samego. Widz¹c opór m³odego czarodzieja, Dumbledore wypróbowuje tê sam¹ sztuczkê, któr¹ zastosowa³ na Horacym Slughornie, kiedy kilkadziesi¹t lat póŸniej namawia³ go na powrót do Hogwartu - udaje, ¿e sprawa jest beznadziejna i nagle znika. Po czym, widz¹c dezaprobatê Newta, daje mu magiczn¹ kartê z adresem bezpiecznej kryjówki w Pary¿u i ju¿ wie, ¿e dopi¹³ swego.

Gdybym mia³a wskazaÌ moment, w którym rozpoczyna siê chaos w prowadzeniu narracji przez Rowling, zatrzyma³abym siê przy powrocie Newta do londyùskiego mieszkania, które na pierwszy rzut oka wygl¹da ca³kiem zwyczajnie. Im dalej w las, okazuje siê jednak, ¿e jest monstrualnych wrêcz rozmiarów, a g³êboko pod ziemi¹ jest nawet jezioro, w którym p³ywa sobie Kelpie i od czasu do czasu próbuje odgryŸÌ palce asystentce Newta - Bunty (Victoria Yeates). Nieoczekiwanie w mieszkaniu pojawiaj¹ siê Queenie (Alison Sudol) i Jacob (Dan Fogler). Okazuje siê, ¿e magiczny deszcz, który mia³ wymazaÌ wspomnienia z wydarzeù z pierwszej czêœci, nie zadzia³a³ na sympatycznego piekarza, gdy¿ ten nie mia³ ¿adnych nieprzyjemnych wspomnieù. I oto mamy przed sob¹ parê zakochanych w sobie do szaleùstwa ludzi - przy czym mi³oœÌ Jacoba podrasowana jest jeszcze Eliksirem Mi³osnym, którego zdjêcie poskutkuje wielk¹ k³ótni¹ pary. Mówi¹c w skrócie - za³amana i obra¿ona Queenie ucieka do Pary¿a, gdzie przebywa jej siostra i gdzie przez resztê filmu toczyÌ bêdzie siê akcja.



Od momentu zjawienia siê bohaterów w Pary¿u ca³a fabu³a zostaje poszatkowana na kawa³ki. Pojawia siê mnóstwo w¹tków i postaci, jak gdyby Rowling chcia³a tym oddaÌ ca³e zró¿nicowanie stolicy Francji. Wiemy, ¿e Tina (Katherine Waterston) szuka Credence'a (Ezra Miller), który - wraz z Nagini (Claudia Kim) - uwiêziony jest w jednym z popularnych w tamtych czasach "domów osobliwoœci". Z drugiej strony, mamy Newta, którego g³ównym celem staje siê odnalezienie Tiny, i Jacoba chc¹cego odzyskaÌ Queenie. W miêdzyczasie mamy szansê zobaczyÌ, jak Grindelwald i jego poplecznicy znajduj¹ sobie doskona³¹ siedzibê, któr¹ najpierw "czyszcz¹" z m³odego ma³¿eùstwa i ma³ego dziecka. Co jakiœ czas przez miasto przewijaj¹ siê magiczne stworzenia, np. sympatyczny kociak zouwu, który jest skrzy¿owaniem lwa i czegoœ dziwnego, co sieje postrach wœród mieszkaùców. Okazuje siê jednak, ¿e kot zawsze pozostanie kotem i pomachanie mu zabawk¹ przed nosem i pomizianie za uchem kompletnie go pacyfikuje i czyni nieszkodliwym. Kolejny w¹tek podsuwa nam Yufus Kama (William Nadylam), który - podobnie jak Tina - równie¿ próbuje odnaleŸÌ Credence'a, jednak robi to w zupe³nie innym celu ni¿ Amerykanka.

W miêdzyczasie nadal wiele siê dzieje, jednak akcja jest boleœnie wrêcz porozrywana i zdaje siê nie mieÌ ¿adnej g³êbi. Credence i Nagini uciekaj¹ z obwoŸnego cyrku i udaje im siê dotrzeÌ do opiekunki, która mia³a zajmowaÌ siê ch³opcem przed laty. Trzeba przyznaÌ, ¿e pod wzglêdem ³adunku emocjonalnego scena wizualnie zosta³a przedstawiona doskonale. Credence przybiera formê obskurodziciela i rozwala budynek w py³, daj¹c upust swojemu rozczarowaniu i wœciek³oœci. Na miejscu jest równie¿ pracownik ministerstwa bêd¹cy jednoczeœnie agentem Grindelwalda. Przyznam, ¿e nazwa³am go pieszczotliwie mend¹, £osoœ z kolei mia³ na niego nieco lepsz¹ nazwê, ale przez wzgl¹d na wiek czytelników zachowam j¹ dla siebie.



NastĂŞpnie - uwaga, bĂŞdzie to szok - dostajemy kolejny wÂątek. Queenie snuje siĂŞ samotnie po mokrych paryskich ulicach, zupeÂłnie przeraÂżona tym, Âże nie rozumie myÂśli przechodniĂłw. W gÂłowie ma zupeÂłny chaos, a do tego jest zrozpaczona, Âże nie moÂże odnaleŸÌ siostry i porzuciÂła miÂłoœÌ swojego Âżycia. Moment, w ktĂłrym w oddali sÂłyszy myÂśli Newta i Jacoba przechodzÂących gdzieÂś nieopodal, stanowi kulminacjĂŞ jej frustracji i przeraÂżenia. Wtedy jednak zjawia siĂŞ tajemnicza kobieta, o ktĂłrej wiemy doskonale, Âże jest wspó³pracowniczkÂą Grindelwalda. Queenie trafia do siedziby Gellerta i chociaÂż poczÂątkowo prĂłbuje siĂŞ broniĂŚ, wkrĂłtce mĂŞÂżczyzna gra na jej emocjach i przekonuje do tego, Âżeby wieczorem przyszÂła na spotkanie na cmentarz Père Lachaise.

Chaos panuje jednak nie tylko w g³owie Queenie, ale i w scenariuszu. Przed najwa¿niejszymi scenami w filmie dostajemy jeszcze w¹tek porwania Tiny przez Yufusa i odnalezienia ich przez Newta i Jacoba. Yufus jest powa¿nie chory - skutki niewype³nienia Wieczystej Przysiêgi zaczynaj¹ z¿eraÌ jego cia³o. W³aœnie wtedy Skamander decyduje siê na u¿ycie bezpiecznej kryjówki, której adres da³ mu Dumbledore. Okazuje siê, ¿e tym azylem jest mieszkanie nikogo innego jak Nicholasa Flamela, który wygl¹da trochê jak po³¹czenie wysuszonej na wiór œliwki i Ksenofiliusa Lovegooda. Newt i Tina gnaj¹ do francuskiego Ministerstwa Magii, ¿eby dowiedzieÌ siê, czy Credence rzeczywiœcie jest zaginionym bratem Lety. Na miejscu spotykaj¹ sam¹ zainteresowan¹, a my dostajemy przy okazji kolejn¹ scenê z udzia³em magicznych stworzeù (znów s¹ to kotki) i staruszki rodem z horroru. Tymczasem z domu Nicholasa Flamela zwiewa Yufus, a Jacob w szklanej kuli widzi, jak Queenie udaje siê na cmentarz by wys³uchaÌ Grindelwalda.

Mniej wiĂŞcej wtedy nastĂŞpuje moment, kiedy akcja uspokaja swoje tempo i kwestie, ktĂłre narastaÂły od poczÂątku filmu, zaczynajÂą powoli siĂŞ wyjaÂśniaĂŚ. A przynajmniej tak siĂŞ widzowi wydaje, bo koĂącĂłwka pokazuje, Âże nie do koĂąca tak jest. Ale do rzeczy.

Otrzymujemy ³adnie opakowan¹ historiê Lety, której losy splataj¹ siê z Yufusem Kam¹. Yufus przekonany jest z kolei, ¿e Credence jest jego zaginionym bratem, a jednoczeœnie celem, który musi zgin¹Ì z jego rêki. Tymczasem okazuje siê, ¿e Credence nadal jest nie wiadomo kim, a Leta zabi³a swojego m³odszego brata jeszcze jako ma³a dziewczynka. W skrócie - szukaj¹cy erotycznych wra¿eù ojciec Lety niszczy za jednym zamachem ¿ycie swoich dzieci, biologicznych i przyrodnich, a przy okazji wci¹ga w to Credence'a, który jest o krok od kolejnego wybuchu.

Po wszystkich zawirowaniach nadchodzi wreszcie czas na najwa¿niejsze sceny filmu. Grindelwald gromadzi w opuszczonym amfiteatrze swoich popleczników, a tak¿e tych, którzy dopiero maj¹ siê nimi staÌ. Wyg³asza inspiruj¹c¹ dla wielu przemowê, mocn¹, choÌ ca³y radykalizm pozostaje ukryty pod p³aszczykiem ostro¿nie dobieranych s³ów i porównaù. Ca³oœÌ sprowadza siê do tego, ¿e czarodzieje i mugole nie s¹ stworzeni do tych samych celów, a ci drudzy stanowi¹ wielkie zagro¿enie nie tylko dla samych siebie, ale i dla œwiata magii. Grindelwald wytacza wówczas najwiêksze dzia³a i pokazuje wszystkim zgromadzonym wizjê nadchodz¹cej wojny i rych³ego koùca ludzkoœci. Ma do tego doprowadziÌ arogancja mugoli i ich niczym niezm¹cona chêÌ zdobycia w³adzy nad œwiatem, ludŸmi, nad wszystkim. Nawi¹zania do II wojny œwiatowej s¹ oczywiste, budz¹ w widzu jeszcze wiêkszy niepokój ni¿ w zgromadzonych w amfiteatrze, bo my, wspó³czeœni, ju¿ wiemy, jak to wszystko siê skoùczy³o. W t³umie stoj¹ mê¿czyŸni w mundurach SS i wtedy mo¿emy siê domyœlaÌ, ¿e Grindelwald wcale nie ostrzega przed nieroztropnoœci¹ mugoli i chêci¹ zdobycia w³adzy, ale ¿e sam bêdzie macza³ palce w podsycaniu nienawistnych nastrojów tylko po to, ¿eby póŸniej ca³¹ winê za wojnê zrzuciÌ na mugoli.



Przemowa Grindelwalda koùczy siê postawieniem dramatycznego ultimatum - albo wszyscy obecni do³¹cz¹ do niego, pójd¹ w œwiat i zaczn¹ g³osiÌ nowy porz¹dek œwiata, albo zgin¹, tak jak stoj¹. Przes³anie wyst¹pienia zostaje niejako potwierdzone przez uœmiercenie przez jednego z aurorów m³odej wyznawczyni Gellerta. To utwierdza w przekonaniu zgromadzonych, ¿e warto iœÌ za nowym wodzem, który obiecuje, ¿e nikogo nie skrzywdzi; w przeciwieùstwie do aurorów, którzy nie maj¹ litoœci.

Jeszcze bardziej szokuj¹ce od samej przemowy Grindelwalda jest to, ¿e jedn¹ z osób, które postanawiaj¹ do niego do³¹czyÌ jest... Queenie. Dramatyczna scena miêdzy ni¹ i Jacobem, w której kobieta zrozpaczona krzyczy i b³aga go, ¿eby przekroczy³ niebieskie p³omienie wraz z ni¹, jest jedn¹ z najbardziej emocjonalnych w ca³ym filmie. Queenie w koùcu idzie za Grindelwaldem, i zdaje siê, ¿e s³owa Jacoba "jesteœ szalona" dzia³aj¹ na ni¹ jak czerwona p³achta na byka.
Jesteœmy równie¿ œwiadkami tego, jak gin¹ niezdecydowani, ci którzy nie chc¹ wst¹piÌ do szeregów Grindelwalda "dla wiêkszego dobra". Czarnoksiê¿nik zabija ich bez ¿adnych skrupu³ów, nie ma litoœci nawet dla swojego wspó³pracownika, który równie¿ zdaje siê prowadziÌ ze sob¹ wewnêtrzn¹ walkê o s³usznoœÌ pomys³ów Gellerta. Tylko bracia Skamander, Yufus i Tina próbuj¹ jeszcze broniÌ siê przed œmiercionoœn¹ moc¹ niebieskiego ognia.

W³aœnie wtedy ofiarê sk³ada Leta. Zwodzi Grindelwalda, udaj¹c, ¿e do³¹cza do jego szeregów, podczas gdy tak naprawdê próbuje kupiÌ trochê czasu reszcie bohaterów. Ka¿e im uciekaÌ, odpieraj¹c atak ciemnych mocy do koùca. Rzuca jedynie w eter "kocham ciê", ale to wyznanie nie jest jednak skierowane do Theseusa, jej narzeczonego, a do Newta.
Koniec koĂącĂłw bohaterom, przy poÂświĂŞceniu Lety i pomocy Nicholasa Flamela, udaje siĂŞ uratowaĂŚ Âżycia swoje i paryÂżan. Miasto zostaje ocalone, jednak wiele dusz przepadÂło na zawsze i wiele wiĂŞcej jeszcze przepadnie.



Wydaje siê, ¿e Rowling nie do koùca czuje, jak powinien wygl¹daÌ filmowy œwiat. Zaczynam jednak rozumieÌ, dlaczego pisarka potrzebuje a¿ piêciu czêœci, ¿eby opowiedzieÌ ca³¹ historiê, chocia¿ jednoczeœnie obawiam siê, ¿e mo¿e jej nie wystarczyÌ czasu. Akcja rozwija siê bardzo powoli, ale gdyby by³a pouk³adana, by³by to z pewnoœci¹ najmniejszy i byÌ mo¿e jedyny zarzut filmu. W momencie jednak, gdy dostajemy masê postaci, z których wiêkszoœÌ jest jedynie zarysowana, a tak naprawdê nie wnosi nic do fabu³y, to wszystko zaczyna siê sypaÌ. Przyznam równie¿, ¿e o ile w pierwszej czêœci magiczne stworzenia i ich rola mia³y znaczenie, to tym razem zupe³nie jej nie dostrzegam. Nie widzê powodu, dla którego mia³yby byÌ a¿ tak eksponowane, sam tytu³ filmu przesta³ siê zreszt¹ stykaÌ z tym, ¿e przecie¿ opowiadamy o Grindelwaldzie. I to o nim bêd¹ te¿ kolejne czêœci, o budowaniu przez niego zaplecza, pozyskiwaniu wyznawców - na tych kwestiach bêdziemy siê przecie¿ skupiaÌ w nastêpnych filmach. Nie odczuwam te¿, ¿e to Newt jest wci¹¿ g³ównym bohaterem, a to z nim magiczne stworzenia s¹ najmocniej zwi¹zane.

Tym samym przechodzê do kolejnego problemu, jaki mam z filmem - nie wiem, kto tu jest g³ównym bohaterem. Newt? Grindelwald? Mo¿e Jacob i Queenie? Credence? Kto? Ka¿da opowieœÌ ma oœ, wokó³ której budowane jest t³o i w¹tki poboczne. W Zbrodniach Grindelwalda mamy wy³¹cznie w¹tki poboczne i ¿adnego punktu zaczepienia. Brak jest filaru, na którym opiera³aby siê historia.

Je¿eli chodzi o kwestie aktorskie - film stoi rzeczywiœcie na bardzo wysokim poziomie. Wielkie widowisko zapewniaj¹ nie tylko znane i nagradzane nazwiska, ale te¿ aktorzy dopiero buduj¹cy swoj¹ pozycjê na rynku. Kravitz i Sudol bij¹ na g³owê resztê ¿eùskiej obsady, natomiast Dumbledore Jude'a jest po prostu idealny. Bije od niego wielka m¹droœÌ i autorytet, a jednoczeœnie jest te¿ spokojny, samym spojrzeniem potrafi wyraziÌ wszystkie emocje. Równie dobrze Law móg³by siê przez ca³y film nie odzywaÌ tylko patrzeÌ. No i có¿, to chyba jedyny aktor, który potrafi uczyniÌ Albusa Persiwala Wulfryka Briana Dumbledore'a atrakcyjnym mê¿czyzn¹.

Depp jako Grindelwald chyba siê sprawdza, chocia¿ mam pewien niedosyt. Na pewno jest przekonuj¹cym mówc¹, potrafi zbudowaÌ klimat i dlatego te¿ scena w amfiteatrze by³a tak mocna. Natomiast nadal nie mogê rozgryŸÌ jego uczuÌ do Dumbledore'a. Czy to naprawdê jest ju¿ tylko i wy³¹cznie czysta nienawiœÌ?



Z du¿ym rozczarowaniem przyznajê produkcji ocenê 6/10. MnogoœÌ w¹tków zabija magiczny klimat, sprawia, ¿e nie do koùca chce mi siê czekaÌ na trzeci¹ czêœÌ, bo zwyczajnie nie pamiêtam, na rozwi¹zanie czego mam czekaÌ. Zbrodnie Grindelwalda maj¹ byÌ filmem przygodowym, a okazuje siê, ¿e najmocniejszymi scenami s¹ sceny romantyczne czy oko³oromantyczne. To stanowi jednak du¿y problem, bo gdybym chcia³a zachwycaÌ siê moc¹ uczucia bohaterów, to posz³abym na Planetê Singli.